** Cech sukienników w Lipniku.

Po 1760roku czyli po przyłączeniu przez starostę Aloizego Fryderyka hr. Brüla gruntów Przedmieścia Biała do miasta Biała nazywano juz cechem sukienników Bialskich

**
  Cech sukienników na swoim gruncie tzw. dworskim powołał dzierżawca Lipnika Franciszek Lubowiecki.

Akt ten potwierdził Król Jan Kazimierz. Odpis tego faktu mamy w Metryce Koronnej MK-209 na stronie 522.

 

 
   
   
   
   
   
     
     
     
  Tekst Oryginalnego aktu:  
 

DOKUMENT ZAŁOŻENIOWY CECHU SUKIENNIKÓW W LIPNIKU Z 1667 ROKU

Między Jaśnie Wielmożnym Imcią Panem Janem Franciszkiem na Lubowicach y na Jarosławicach Łubowickim kasztelanem Wołyńskim Pańskim Starostą a Dzierżawcą Lipnickim y Jaśnie Wielmożną Jeymcią Panią Anną Konstantią z Charlęza Lubowicką, Małżonkami z iedney, a Między Poczciwemi Pany Łukaszem Niesiciuszem, Jerzym Maysnerem, Peterem Naierem, y Alexandrem Perstyniuszem sukiennika­mi, z drugiey strony stanął Contract pewny y nieodmienne postanowienie w ten y taki niżey przez puncta opisany sposób. Ja Imć Pan kasztelan za Wierne y życzli­we pracowite y ustawiczne zawsze królom Panom, przez Wiek y lata swoie, w wielu okazyach. Poselstwach do rożnych Kraiow y Prouincyi, Commissiach częstych, w Expeditiach woiennych, w Senacie teraz a przedtym tak wiele razy w Jzbie Poselskiey, y w Trybunałach wyświadczone zasługi. Maiączy sobie Dzierżawę Lipnik nazwaną cum attinentijs, jako to z Białą, Straconką, z Międzybrodziem, z Przysiół­kami, jure Advitalitatis, a Jeymć Pani kasztellanowa jure communicativo od Naiasnieyszego króla Jmeci Kazimierza Czwartego nadaną y conferowaną, a chcący y życzący jako naywiększej teraz sobie in Vita Jchmciom a napotym successive Donatariis drugim pożytek uczynić, y Jntraty przysposobić, ile kiedy za tak znacznymi tey Dzierżawy per licentiam Zołnierzow spustoszeniem sufficere ab solutione Quarty nie mogli, y nie mogą wszelkich adauctionem prouentus szukali sposobów. A ze y ten się podał in Numero Maiori inszych garnączych się Panów Sukienników na grunt Zamkowy pomieniony z Dzierżawy Lipnika collocationis przyięli y przyumuią exnunc zaraz de nomine et cognomine specificatos Palliones, pod Condytiami in ordine expressis.

A naprzód poniewasz in quouis actu ordo est anima rerum, tedy takowe Rze­miosło ma swoy Cech mieć osobliwy y dwu starszych w nim Cechmistrzow swoich, których na każdy rok obierać będzie Zamek, a ci wszyscy in Contubernio będący maią producere attestatią urodzenia swego, z osobna listy wyzwolone, gdzie się który tegosz rzemiosła uczył, y przez lat dwie wędrował. Excipuiący ab ea obligatione samych synów sukienniczego rzemiosła Rodziców, którzy tylko rok jeden wę­drować powinni, przez połowę tesz daią ci do Cechu wkupnego, które prawo y Corkom Sukienniczym zarowno ma służyć. Chłopcy zaś albo raczey uczniowie, kożdy z nich przez cale cztery lata a nie mniey powinien się tego rzemiosła uczyć,a po expiratiey tych lat. Cech powinien dać każdemu wyzwolone listy; A gdzieby który w tymże Cechu Mistrz, starszym swoim nie posłuszny były do Cechu za ob­wieszczeniem onych per temeritatem nie stawił się, tedy kozdy takowy ma bydz sadzony a osądzony karany, z Wolną jednak appellatią do Zamku, jako do Jurisdictiey swoiey. Co się zaś thnie miary i dobroci sukien, tedy szerokie sukna nie tylko na dwa ale tesz y na pułtrzecia łokcia sprawiedliwey miary robić się będą a wąskie zaś na łokieć jeden, choćby tesz i na pięć ćwierci. A te sukna maią bydź z dobrey wełny, dobrze tkane y narobione, y zstęmpowane oraz wszystkie. Toż się ma rozumieć o kierach rozney farby, czego wszystkiego starsi Obrani, maią doglą­dać pilnie y iako na dobre sukna Cechy swoje przybiiac będą. Tak tesz za źle y fał­szowane słuszną pokutą na Cech karać powinni. Więc zęby y ieden drugiego nie podkupowal w Wełnie. A ze iuz ten Cech albo raczey zbierajączy się do Lipnika na grunt zamkowy tego są rozumienia y tuszą ze sufficient sami na potrzebę ludzką suknami y kierami, tedy iuz Aduenis et Extrabeis nie wolno będzie w tey całey Dzie­rżawie Lipnickiey żadnych sukien składać, a pogotowiu przodować, wyiąwszy same tylko jeżeliby napotym były jakie Jarmarki, pod przepadkiem takiego Towaru na zamek. O którym bez folgi y respectu osób zaraz Cech przestrzedz ma y powinien. Tym zaś wszystkim sukiennikom na Gruncie Zamku Dzierżawy Lipnickiey, sukna te robione a nie skąd mad zadawnione wszędzie po koronie Polskiey wolno będzie wozić, przesyłać y przedawać, zarówno Juribus et libertatibus drugich Miast, gdzie się tylko sukna w Polszcze robią gauden. Ciż Rzemieślnicy nayblizsi maią bydz do Naimu Domów na Gruncie Zamkowym stoiących. A iezeliby coraz accresceret wię­kszy tegosz Rzemiosła ludzi Numerus, tedy tesz ofiarnie się Zamek augere Domów Zgodnych y sposobnych, które zechce ale tesz y kupować iusto pretio. Na tymże zamkowym Gruncie lubo kupnym lubo tesz Naimem mieszkaiący ludzie maią maią bydz wolni od Podatków, iako to od Poborow Ląnowego, od Zimowego Chleba y Contributiey na Żołnierza poniewasz przedtym y po te wszystkie czasy takowy grunt zamkowy podobnym nigdy nie podlegał ciężarom. Tosz Rzemiosło sukięnnicze za naybardziey na tym zawisło aby miało porządną tak w Budynku iako y w należącym naczeniu przy pewney zawsze wodzie Walchę albo alias Folusz na­zwanym, tedy Cavet y obliguie się Zamek ze nigdy na tym oboigu zchodzić nie będzie. A ze w każdym mieście. Miasteczku, Starostwie y Dzierżawie kozde rzemio­sło y Cech kozdy maiący swoie rzemiosła y handlów pożytki. Każdemu Possorowi tak w Dziedzicznych, Duchownych iako y królewskich Dobrach iakikolwiek a wszędy y zawsze proportionalny bez swoiey krzywdy czyni y czynić podług ustanowienia y obligu powinien: Tedy cisz Panowie Sukiennicy nad Czyns od naięcia domowo pozwolony a ile za takimi wolnościowi będący y zostawaiący, od kozdego Postawa szerokiego sukna po groszy dwadzieścia cztery, od wąskiego po groszy dwanascie, a od Postawa zaś kieru po groszy sześciu, kozdy z nich słusznie y sprawiedli­wie płacić, y do zamku oddawać currenti in Regno Moneta powinien, pod Utratą Sukna y roboty, które to puncta in parte et in toto iako Jch. MM PP. Łubowiccy, Je Mć. Pan Kasztellan Wołyński, y Jeymć Pani Ksztellanowa Coniuges także y PP. pomienieni Sukiennicy nomine et alioru - Vicinoru kiedy się Deo volente ad ide- Contuber zgromadzą a na potym y successoru — suorum sacrosancte strzymać obiecuią, assecuruią y obliguią. Vicissim Jego Mć Pan kasztellan y z Małżonką swoią sub fide iurant, ci Panowie Sukiennicy sub honore, y Utratą Rzemiosła. A ze tako­wy Contract na dobrach y w dobrach królewskich in advitalitate ad psens Jchmciow Panow Possorow in vim ratihabitionis krolu Jeo Mci stanowi się, tedy Jeo Mc Pan kasztellan obligatur iako nayprędzey postrać się ciusdem Contactus o Confirmatią y one otrzymawszy z Milościwey Laski jeo k Mc jako nayprędzey do swego substituta tego Mieysca pryzsłac; A to dla większey drugim y do tegosz Contubernium garnących się Rzemieślników Wiary, y dla podania ad Acta ktoregokol­wiek grodu. A tak dla większey pewności wiary y powagi strony obiedwie na ten Contract własnymi rękami podpisuią się. Działo się w Lipniku Dnia Dwudziestego szostego Mca Listopada, to jest nazaiutrz po świętey Katharzynie Roku Tysiącnego Sześćsetnego sześćdziesiątego Siódmego, Jan Franciszek Łubowicki kasztellan Wołyński P. L. Starosta. Anna Constancia z Charlęza Lubowicka K.W.P.L. Star. Lucas Niesssicius. A ze drudzy PP. Sukiennicy wyzey napisani nie umieią pisać, tedy Tylko znaki swoie iako to krzyzyki na tym Kontraktie położyli. A ia wproszony od nich imieniem pomienionych podpisuią się.

Paweł Gródecki .

 

 
   Sukiennicy zwrócili się do Kęto stauty cechowe i w1750-51 roku pozyskali dokument.

publikowany dokument nie znany  w publikacjach o sukiennikach. Nie publikuje go Teodor Hasse. Szukano takowego w dokumentach Białej.

Dokument zgodnie z tekstem jest przechowywany w dokumentach Gminy Lipnik jako właściwe miejsce adresatów dokumentów.

Stał się statutem Sukienników Bialskich , Dom cechowy sukienników Lipnickich zwany Bialskim stał na początku ul. Sukienniczej dziś ul. Szkolna. Niegdyś Urząd Stanu Cywilnego.Dziś w budynku jeden z licznych Banków w Bielsku Białej.

 
   
   
   
   
   
  Rekonstrukcja dokumentu z pieczęciami Sukienników Kęckich i miasta Kęty.  
   
  Pierwsza strona Księgi cechowej Sukienników w opisie jako Cechu Bialskich. Ale pierwszy zapis pochodzi z 1707 roku . Wygląda na przeniesienie zapisów z może starszej księgi prowadzonej od 1707 roku. W sumie przez następne 100 lat w cechu odnotowano 767 majstrów  
   
   
   
  Ciekawe są kolejne zapisy w których popisano zwyczaje przyjęcia do cechu.

W tym i synów Majstrów.